Jongeren in dialoog over beeldvorming rondom mensen met een psychiatrisch probleem
20 december 2013

De onderwijsmodule geeft jongeren meer inzicht in het leven van mensen met psychiatrische problematiek. Tijdens de lessen worden jongeren zich bewust van de kloof tussen de 'normale' burger en de burger met een 'psychiatrische achtergrond'. Verhalen ervaren en daar betekenis aan geven zijn leidend in de methode. Er is gebruik gemaakt van de ervaringsverhalen van vijf verschillende personen.

Doel 

Deze onderwijsmodule is ontwikkeld naar aanleiding van een vraag uit de praktijk, komend van de Gemeente Elburg, die meer inzicht wilde in de groep mensen in hun gemeente die kampten met psychisch en/of psychiatrische problematiek. Het lectoraat Lokale Dienstverlening vanuit Klantperspectief, houder van de Wmo werkplaats Nijmegen, heeft middels vraagpatronen-onderzoek meer inzicht gekregen in de competenties, wensen en behoeften van deze mensen (Bussink, Van den Eertwegh & Keijzer 2011; Schimmel & Van Biene 2012). Uit een eerste onderzoek bleek dat mensen met psychiatrische problematiek behoefte hebben aan meer contact met ‘gewone’ burgers (Schimmel & Van Biene 2012). Het daaropvolgende onderzoek toonde bovendien aan dat vooral de kloof tussen jongeren en mensen met psychische en/of psychiatrische problemen groot was (Bussink, Van den Eertwegh & Keijzer 2011).

Uit onderzoek is gebleken dat pure kennisoverdracht niet leidt tot het veranderen van attitude. De houding van mensen verandert pas als er daadwerkelijke uitwisseling ontstaat. Daarom hebben we deze onderwijsmodule gemaakt met het doel om jongeren meer inzicht te geven in het leven van mensen met psychiatrische problematiek. Wij hebben er voor gekozen om daadwerkelijk contact te creëren tussen jongeren en de mensen met psychische problemen. Om deze bevindingen te praktiseren kiezen we voor interactieve werkvormen, zoals het in dialoog gaan met elkaar en een collectief leerproces doorlopen. Tijdens de lessen worden jongeren zich bewust van de kloof tussen de ‘normale’ burger en de burger met een ‘psychiatrische achtergrond’. Verhalen ervaren en daar betekenis aan geven, zijn leidend in de methode.

Voor wie? 

In het lesmateriaal zetten we de schijnwerper op de verhalen van mensen die zelf een psychisch probleem hebben. We nemen een kijkje in het leven van mensen die ervaren hebben of nog steeds ervaren hoe het is als je wordt gezien als ‘anders dan anderen’. Jongeren worden aan het denken gezet. Zij gaan met elkaar in gesprek om zich bewust te worden van hun houding ten aanzien van dit onderwerp. Secundaire doelgroepen zijn docenten en andere professionals. Docenten van het Vmbo kunnen het lesmateriaal gebruiken in het onderwijs als het gaat om maatschappijleer en ten behoeve van andere sociaal maatschappelijke lesinhouden (zorg en welzijn). Het materiaal kan ook gebruikt worden op een lerarenopleiding om als ‘docent-in-wording’ grip te krijgen op de overdracht van eigen kennis en kunde aangaande mensen met een psychiatrische probleem. Het doel kan dan zijn het leren transfereren van kennis over mensen met een psychiatrische problematiek. Het lesmateriaal kan ook gebruikt worden voor deskundigheidsbevordering binnen de beroepspraktijk, door zelfhulpgroepen en zelforganisaties. Ook zijn er schoolvoorlichters van de GGZ die het materiaal gebruiken op scholen. Kortom zij die kennis willen maken met de levensverhalen van Marleen, Ilse, Esther, Mayke en Jesse kunnen het lesmateriaal gebruiken.

Opzet van de module 

Deze methode geeft tal van mogelijkheden om jongeren actief te laten werken rondom dit thema. We hopen dat zij elkaar uitdagen om te komen tot nieuwe manieren van denken over mensen met psychiatrische problematiek en over mensen die soms een beetje anders zijn. We hopen zo een aantal van de mythen en vooroordelen op te heffen. Daarnaast leren zij anders naar elkaar en zichzelf te kijken en dit kan een positieve sfeer in een groep teweeg brengen en in standhouden.

Om deze bevindingen te praktiseren, kiezen we voor interactieve werkvormen, in dialoog gaan en een collectief leerproces doorlopen. Tijdens de lessen worden jongeren zich bewust van de kloof tussen de ‘normale’ burger en de burger met een ‘psychiatrische achtergrond’. Getracht wordt deze kloof te verkleinen door te werken aan nieuwe attituden, inzichtvergroting en kennisoverdracht van, door en met jongeren.

De handleiding bestaat uit diverse werkvormen waarin de deelnemers steeds ervaren hoe zij over zichzelf en de ander denken. Deelnemers ervaren vastgeroeste overtuigingen of ervaren juist ruimte om op een andere manier te denken en acties te ondernemen met mensen met een psychiatrisch probleem. De instructies geven de docent/trainer/coach handvatten om met een groep in dialoog te gaan over dit onderwerp. Het biedt de mogelijkheid om op een niet confronterende manier niet over, maar met elkaar te praten en tegelijkertijd biedt het de mogelijkheid om steeds dieper op het onderwerp in te gaan.

Meer informatie 

Download hieronder de oplegger van de module en de handleiding van de onderwijsmodule. Op de website van Wmo werkplaats Nijmegen zijn ook bijbehorende brochures en video's beschikbaar.

Contact 

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
lectoraat Lokale Dienstverlening vanuit Klantperspectief
Dr. Meike Heessels
E: Meike.heessels@han.nl

 

 

Vorm, inhoud en relaties

De Werkplaatsen hebben drie kenmerkende krachtlijnen: vorm, inhoud, en relaties. Het samenspel tussen deze drie is cruciaal.

Meedoen

Houdt uw hogeschool of lectoraat zich ook actief bezig met innovatie en evaluatie van werkvormen voor de sector zorg en welzijn? Lees dan snel hoe u bij de Werkplaatsen Sociaal Domein kunt aansluiten.  

Nieuwsbrief