22 april 2020

De nieuwe regionale agenda periode 2020-2022 van de Werkplaatsen Sociaal Domein

De Werkplaatsen Sociaal Domein bestaan al ruim 10 jaar en zijn vanaf 2020 officieel van start gegaan met weer een nieuwe periode van drie jaar. Alle Werkplaatsen hebben met hun partners een agenda vastgesteld, waarin praktijkvragen uit de eigen regio centraal staan. Een belangrijk focuspunt in de periode 2020-2022 is een nog nauwere samenwerking met elkaar en met landelijke kennisinstituten, zoals de kennisinstituten die zijn aangesloten bij de Kennisalliantie Maatschappelijke Zorg en Ondersteuning (KAMZO). Het aantal Werkplaatsen is ook uitgebreid, nu ook de Christelijke Hogeschool Ede is aangesloten. De Werkplaatsen zijn nu actief in 15 regio’s in Nederland.

Om samen sterker te staan hebben de Werkplaatsen onlangs de gemeenschappelijke doelen en kenmerken vastgelegd in een zogenoemde Associatieovereenkomst. ‘Dit helpt ons in de samenwerking met landelijke partners’, zegt Erna Hooghiemstra, voorzitter van de Associatie Werkplaatsen Sociaal Domein. ‘Zo zijn er directe verbindingen tussen de Werkplaatsen Sociaal Domein en de regionale Kenniswerkplaatsen Jeugd van ZonMw en zijn we onderdeel geworden van het samenwerkingsverband van landelijke kennisinstituten KAMZO. Ook helpt het om onze krachten vaker te bundelen. Bijvoorbeeld bij het gezamenlijk inschrijven op subsidierondes, zoals we dit bijvoorbeeld al deden op het gebied van Werk en Inkomen.’ De komende drie jaar besteden de Werkplaatsen weer tien procent van de subsidie aan projecten die landelijk interessant zijn. Hooghiemstra: ‘In deze subsidieronde doen we dit meer structureel dan voorheen. Uiteraard vloeien ook deze trajecten voort uit onze regionale agenda’s. Dat is immers de hoofdopdracht van de Werkplaatsen Sociaal Domein.’

 

Kennisuitwisseling

In projecten met landelijke kennisinstituten vindt kennis die in de regio is opgedaan via de kennisinstituten haar weg naar andere regio’s in het land. Andersom voeden de kennisinstituten de projecten met landelijke kennis. Waar moeten we dan concreet aan denken? Erna Hooghiemstra: ‘Dit kan variëren van het bij elkaar brengen en vervolgens uitdragen van kennis die er al is tot het organiseren van kennisbijeenkomsten voor een brede groep. Bijvoorbeeld bij de aanpak van (kinder)armoede. Een aantal regionale Werkplaatsen zijn hier actief op en ook het kennisinstituut Movisie werkt aan projecten over dit thema. Samen kijken we hoe de kennis met het werkveld kan worden gedeeld.’

Een app en een gezamenlijk kennisdossier

Een ander thema is het versterken van de sociale basis. Verschillende Werkplaatsen Sociaal Domein houden zich met dit thema bezig, zoals de Werkplaats Zwolle. De Hogeschool Viaa heeft de app Collectief werken ontwikkeld, waarin sociaal professionals zich kunnen positioneren in een assenstelsel: in hoeverre werken ze collectief, of juist individueel? En waar in het stelsel zien ze zichzelf als het gaat om formeel versus informeel werken? De app helpt om het gesprek met elkaar aan te gaan, bijvoorbeeld in wijkteams, over gewenste veranderingen. Ook andere Werkplaatsen gaan met de app aan de slag en Movisie bekijkt mogelijkheden om de gebundelde kennis te duiden en verspreiden. Op het gebied van ervaringsdeskundigheid werken verschillende Werkplaatsen en kennisinstituten samen aan een kennisdossier. Hierin wordt onder andere kennis gebundeld over de verschillende typen ervaringsdeskundigheid, de randvoorwaarden en de impact die ervaringsdeskundigheid heeft.

Wat werkt in lerende praktijken?

Een werkwijze waar de Werkplaatsen zich op profileren, is het werken volgens de methode van lerende praktijken. In Werkplaatsen werken verschillende regionale partijen samen: gemeenten, zorg- en welzijnsprofessionals, ervaringsdeskundigen, onderwijs, onderzoek. Door middel van collectieve leerprocessen proberen we antwoorden te krijgen, die de praktijk kan toepassen, op vragen rondom de transformatie in het sociale domein. ‘Er zijn ontzettend veel varianten van lerende praktijken’, zegt Hooghiemstra. ‘De Werkplaatsen Sociaal Domein geven inzicht in deze variatie door op een rij te zetten welke lerende praktijken voorkomen en welke nu het beste voor welk doel in te zetten zijn. In samenwerking met bijvoorbeeld Movisie gaan we beter onderbouwen wat werkt en wat niet.’

 

De betekenis voor het onderwijs

De kennis die volgens de lerende werkwijze van de Werkplaatsen Sociaal Domein wordt opgedaan, is een schat aan informatie voor onder andere sociaal professionals en dus ook voor toekomstige professionals. Hooghiemstra: ‘De doorvertaling van de opgedane en gedeelde kennis naar het onderwijs blijft een uniek kenmerk van de Werkplaatsen. We kijken samen met landelijke onderwijsontwikkelaars hoe we dit nog beter kunnen doen, zodat beginnende professionals een goede basis hebben. Uitgangspunt hiervan is dan ook de behoeften van de praktijk.’

Werkplaats Sociaal Domein nummer 15

In 2020 is een nieuwe Werkplaats Sociaal Domein gestart: de Christelijke Hogeschool Ede heeft zich onder de naam 'Werkplaats Sociaal Domein Gelderse Vallei' bij de Werkplaatsen aangesloten, waardoor het aantal nu op 15 Werkplaatsen staat en de Werkplaatsen een nog betere landelijke dekking hebben dan voorheen. ‘Ede werkte al op de manier waarop de Werkplaatsen te werk gaan en wilde dus graag hier samen in optrekken’, vertelt Hooghiemstra. ‘De Werkplaatsen Sociaal Domein hebben al tien jaar ervaring in het bouwen aan netwerken en het gezamenlijk werken in leertrajecten, voor Ede een mooie kans om een kwaliteitsimpuls aan hun werkwijze te geven. En andersom leren de andere Werkplaatsen ook van Ede. Dit is precies wat we de komende periode willen: profiteren van elkaars kennis, elkaar inspireren, kennis bundelen en zorgen dat deze kennis een landelijke verspreiding krijgt.’

Samenwerking tijdens de coronacrisis

Een mooi voorbeeld van de meer gestructureerde samenwerking is nu tijdens de coronacrisis. De Werkplaatsen zitten dicht op de praktijk. Ze zien en horen wat voor vragen deze situatie oproept voor het dagelijks professioneel handelen. Hooghiemstra: ‘Professionals en gemeenten zoeken allemaal nieuwe oplossingen. De vragen die we tegenkomen delen we met elkaar, maar ook met Movisie, zodat we samen zicht krijgen op de kennis die professionals juist nu zo nodig hebben. Ook worden er in Werkplaatsen met partners creatieve nieuwe werkwijzen gevonden voor hulpverlening of leertrajecten met sociale afstand. Via de Movisie-kanalen kunnen we dat beschikbaar maken voor een breder publiek. De kennisinstituten hebben allemaal coronadossiers ontwikkeld. Wij zorgen ervoor dat de kennis uit deze dossier rechtstreeks haar weg vindt naar de praktijk. Juist in zo’n crisis ervaar je hoe belangrijk het is dat je elkaar kunt vinden.’

Voor meer informatie, neem contact op met Erna Hooghiemstra.

Vorm, inhoud en relaties

De Werkplaatsen hebben drie kenmerkende krachtlijnen: vorm, inhoud, en relaties. Het samenspel tussen deze drie is cruciaal.

Dossier op Sociale Vraagstukken

Wat te doen tegen eenzaamheid? Hoe kan de zelfredzaamheid van jongeren met een beperking worden verbeterd? Wat spelen sociaal werkers nu eigenlijk klaar? De Werkplaatsen Sociaal Domein doen onderzoek naar zulke vragen, midden in de praktijk, met vaak onorthodoxe methoden, en waar beleidsmakers en uitvoerders wat aan hebben. In een dossier over de Werkplaatsen publiceert Sociale Vraagstukken met regelmaat artikelen over opvallende en kenmerkende voorbeelden uit recent onderzoek. 

Nieuwsbrief