22 maart 2017

De Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys richtte in 2016 een ReflexieLab (RL) op, waarin verschillende werkveldpartners werken aan vraagstukken uit de praktijk. Sociale reflexiviteit loopt hier als een rode draad doorheen. Sociale reflexiviteit (SR) gaat over het eigen handelen van de sociale professional in relatie tot het handeen van anderen binnen een specifieke context.

SR is dus een competentie: een combinatie van kennis, houding en vaardigheden. Deze competentie blijkt hard nodig te zijn in een samenleving die geïndividualiseerd is en waarin het ‘ik’’ centraal staat terwijl een belangrijke opdracht van het sociaal werk is om te verbinden. De kanteling van meer individuele reflectie naar SR is ook urgent omdat de (steeds weer andere) situatie het professioneel handelen bepaalt in plaats van vaste patronen en methoden. Sociaal reflexief werken betekent dan ook dat je over een zeker adaptief vermogen beschikt, sterk bent in communiceren en het omgaan met overeenkomsten en verschillen en in staat bent om bruggen te slaan naar andere individuen en groepen in de samenleving.

De stand van zaken in het ReflectieLab

In het ReflexieLab (RL) zijn we vorig jaar in verschillende praktijken aan de slag gegaan met het concept SR. De Werkplaats heeft het onderwerp zich eigen gemaakt door een ‘lab’ te maken van alle docenten en onderzoekers die betrokken zijn bij de praktijken van het RL. Iedereen brengt ervaringen uit de praktijk in, probeert sociaal reflexieve gesprekken te voeren en deze te evalueren. Ook heeft de Werkplaats aan elke praktijk in het RL het cyclisch analyseren ingevoerd. Dat betekent dat betrokkenen tweemaandelijks per praktijk met 4 a 5 teamleden een of meerdere interviews of observatieverslagen doornemen om de leerpunten en grote lijnen eruit te halen. Inmiddels is het lab een klein jaar verder en zijn er bouwstenen en spelregels voor SR geformuleerd.

Een aantal eerste voorlopige bouwstenen van SR luiden:

  • Een sociaal reflexieve professional is dienstbaar aan anderen. Hij is er zich constant van bewust dat zijn aanwezigheid iets moet bijdragen aan het leven van cliënten, bewoners enz. Dit is de legitimering van het beroep Sociaal Werker.
  • Een sociaal reflexieve professional weet bruggen te slaan naar andere groepen. Daarvoor moet je oog hebben voor hoe andere mensen leven anders kun je geen communicatiebrug bouwen.
  • Een sociaal reflexieve professional betracht oprechte nieuwsgierigheid naar de ander. Daarbij gaat hij uit van het niet-weten, dat wil zeggen: hij ziet zijn eigen aannames onder ogen zet ze zo veel mogelijk buiten de deur.

Het ReflexieLab is één van de projecten van de Werkplaats Sociaal Domein Noord-Brabant Fontys en bestaat uit verschillende deelprojecten. Lees meer over het ReflexieLab in de nieuwsbrief.

Vorm, inhoud en relaties

De Werkplaatsen hebben drie kenmerkende krachtlijnen: vorm, inhoud, en relaties. Het samenspel tussen deze drie is cruciaal.

Meedoen

Houdt uw hogeschool of lectoraat zich ook actief bezig met innovatie en evaluatie van werkvormen voor de sector zorg en welzijn? Lees dan snel hoe u bij de Werkplaatsen Sociaal Domein kunt aansluiten.  

Nieuwsbrief