Kennis- en onderzoeksagenda sociaal werk

Onderzoek naar regionale leernetwerken in het welzijnsdomein

Vanuit de centrale werkgroep Lerende Praktijken van de Werkplaatsen Sociaal Domein heeft Erik Jansen samen met Suzan van der Pas (Hogeschool Leiden) en Jean Pierre Wilken (Hogeschool Utrecht) een paper gepresenteerd tijdens de online European Social Work Research Conference in Bucharest (5-7 mei 2021). De presentatie vond plaats in een symposium over sociale innovatie in de context van sociaal werk in Europa. In dit paper presenteerden ze een survey onder 17 verschillende lerende netwerken van de 15 Werkplaatsen Sociaal Domein.

Het doel van de survey was om de patronen in werkwijzen te duiden die in de Werkplaatsen zijn ontstaan bij het uitvoeren van een lerende aanpak in het sociaal domein en op basis van deze patronen praktische handvatten te ontwikkelen. De resultaten lieten een divers scala aan aanpakken zien waarvan sommige meer formeel waren georganiseerd en andere meer informeel. Wel werd onder andere duidelijk dat alle lerende netwerken een bewuste rationale bij de eigen aanpak konden formuleren en dat agendavorming veelal in samenspraak gebeurde. De belangrijkste leerthema’s die werden genoemd  waren:

  • samenwerkingsvraagstukken;
  • de zoektocht naar een integrale aanpak van zorg en welzijn;
  • het leren van nieuwe werkmethoden.

Alle lerende netwerken maakten gebruik van enige vorm van intervisie of reflectiesessies om ruimte en tijd te creëren om tot de zogeheten 'trage vragen' te kunnen komen: onderliggende vaak ethische of diepere vraagstukken die hun weerslag hebben op de professionele uitvoeringspraktijk. Daarbij werd steevast bewust rekening gehouden met de lokale setting en gebruiken. Ook was in de meeste lerende netwerken de rol van een leerfacilitator van groot belang om het leerproces vanuit een min of meer belangenneutrale positie te begeleiden. Deze facilitator fungeerde als grenswerker en was doorgaans een docent-onderzoeker van de betrokken Werkplaats Sociaal Domein; dit was overigens niet vreemd aangezien het onderzoek onder de aangesloten werkplaatsen was gehouden.

Om de veronderstelde essentiële elementen in een kader te vangen is vanuit de werkgroep eerder al een korte publicatie verschenen in het Journal of Social Intervention onder de titel: Sociaal transformeren kan alleen lerend. De werkgroep Lerende Praktijken werkt momenteel aan meer praktische handvatten gebaseerd op de inzichten.

Voor meer informatie: Erik Jansen (erik.jansen@han.nl)

ESWR symposium