Met de transformatie van het sociale domein veranderen de rollen van burgers (in informele zorgsystemen), professionals en gemeenten. Zij staan voor de opdracht om zorg en ondersteuning zo veel mogelijk samen vorm te geven. Hoe vergaat dit vormgeven deze partijen tot nu toe? En wat leren hun ervaringen ons over het sociaal agogisch handelen? Deze twee vragen staan centraal in het onderzoek dat Wmo-werkplaats Noord-Brabant Fontys uitvoert onder leiding van Lilian Linders, lector Beroepsinnovatie Social Work. De bevindingen na anderhalf jaar onderzoek leest u in de publicatie De kunst van het laten. Doe-het-zelf-zorg en rolverwarring in tijden van transitie.

Kantelen in veranderende context

De auteurs signaleren dat professionals een aantal fricties ondervinden als ze proberen te ‘kantelen in een veranderende context’. Zo vinden sociale professionals het lastig om daadwerkelijk ‘te laten’ en de regie over te laten aan burgers. Ze voelen zich bijvoorbeeld onbehaaglijk als ze mensen loslaten zonder zeker te weten of het wel goed gaat als ze niet meer professioneel aanwezig zijn.

Het tweede spanningsveld houdt in dat professionals zoeken naar een manier om te identificeren wat er nu precies aan de hand is in bepaalde situaties zonder er meteen een etiket op te moeten plakken. Hoe kun je bijvoorbeeld in een zeer complexe probleemsituatie ook zien waar eigen kracht zit?

Ten derde laten de onderzoekers zien dat er rolverwarring plaatsvindt tussen de spelers in het veld van zorg en welzijn die geacht worden samen gestalte te geven aan doe-het-zelf zorg. Professionals merken bijvoorbeeld dat ze taken die eerst bij hun rol hoorden, moeten overlaten aan vrijwilligers. En omgekeerd zien vrijwilligers dat ze opeens werk gaan doen dat professionals eerst deden. Dat maakt dat beide actoren zich ongemakkelijk voelen ten opzichte van elkaar.

Handvatten

Als handvat biedt de publicatie het model ‘Dynamiek van Social Work’. Hiermee kunnen professionals de verschillende rollen identificeren die burgers innemen in de samenleving. Tevens laten de auteurs zien dat ‘sociale reflexiviteit’ een belangrijke toevoeging is aan het (handelings)repertoire van professionals. Lilian Linders: 'Binnen een samenleving waarin de overheid een stap terugzet, burgers aan zet zijn en zorgprofessionals de regie over ondersteuningsprocessen met burgers dienen te delen, zijn er andere instrumenten nodig. Anno 21ste eeuw is het aan sociale professionals zelf om – via sociale reflexiviteit – te komen tot rolarticulatie en identificatie van een gewenst handelingsrepertoire. Alleen via dialoog en reflectie op het eigen handelen, in relatie tot het handelen van anderen, kunnen zij komen tot (normatieve) besluiten'. In december hield Linders haar lectorale rede over de dynamiek van het social work, waarbij deze publicatie werd gepresenteerd.

Lees meer informatie over de Wmo-werkplaats Noord-Brabant Fontys.

Download de publicatie De kunst van het laten. Doe-het-zelf-zorg en rolverwarring in tijden van transitie.

Vorm, inhoud en relaties

De Werkplaatsen hebben drie kenmerkende krachtlijnen: vorm, inhoud, en relaties. Het samenspel tussen deze drie is cruciaal.

Meedoen

Houdt uw hogeschool of lectoraat zich ook actief bezig met innovatie en evaluatie van werkvormen voor de sector zorg en welzijn? Lees dan snel hoe u bij de Werkplaatsen Sociaal Domein kunt aansluiten.  

Nieuwsbrief