27 juli 2020

Beschermd thuis wonen in de wijk, hoe geef je daar op een juiste manier vorm aan? Aanleiding voor beschermd thuis wonen is voornamelijk het advies van de commissie Dannenberg uit 2015, dat overgenomen is door het ministerie van VWS en de VNG. Hierbij wordt uitgegaan van een meer inclusieve samenleving, waarbij mensen zoveel mogelijk hulp, ondersteuning en zorg in de thuissituatie moeten kunnen ontvangen.

Op donderdag 25 juni 2020 heeft het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland een actualiteiten-college gewijd aan dit onderwerp. Deze online sessie, waaraan meer dan 140 personen hebben deelgenomen, heeft betrekking op het beschermd thuis wonen in de wijk. Onder leiding van gespreksleider Evert van Rest (Movisie) hebben verschillende beleidsmedewerkers van gemeenten en werknemers binnen of gerelateerd aan het sociaal domein hun kennis en ervaringen gedeeld. Door deze uitwisseling zijn nieuwe inzichten en ideeën over beschermd thuis wonen verkregen.

Toelichting van de werkwijze binnen gemeenten

Marijn Korver, beleidsadviseur sociaal domein van de BUCH (Bergen, Uitgeest, Castricum en Hei-loo) gemeenten) vertelde hoe beschermd wonen in deze gemeenten is ontstaan, de barrières die zij tegenkwamen en de actuele situatie rondom dit thema. Korver stelt dat er sprake van een kloof tussen de behoeften van mensen in een beschermd thuissituatie (instellingszorg voor mensen met een ggz aandoening) en de mate waarin ambulante begeleiding dit kan bieden. Het blijkt dat in de thuissituatie behoefte is aan intensievere hulp en een vorm van toezicht. Dit heeft geleid tot gesprekken met regionale zorgaanbieders, de gemeente, belanghebbende inwoners en vertegenwoordigers van cliëntenorganisaties. Samen zoeken zij naar de juiste vorm voor beschermd thuis wonen. Nadat duidelijk werd dat deze andere partijen vooral aan het oriënteren waren en nog niet beschikten over een bestaande vorm van thuis wonen is een pilot opgestart.

Jan Holman (Gemeente Alkmaar) geeft uitleg over aanpak in deze gemeente. Een onderdeel hiervan zijn de werkafspraken, gemaakt ter verduidelijking van de samenwerking tussen de vele verschil-lende partijen en om deze in goede banen te leiden. Holman: ’Als een inwoner de stap kan maken naar zelfstandig wonen, dan gaat er een hele wereld veranderen. Er moet een hele serie aan activiteiten gebeuren.’ Deze structuur van de werkafspraken dient ook om te voorkomen dat bij elke bemiddeling naar een zelfstandige woning voor een inwoner, iedere partij ‘het wiel weer opnieuw wil gaan uitvinden’. Holman pleit voor praktische oplossingen, dichtbij de cliënt  blijven en de situatie waarin die zich begeeft, door de werkafspraken zo concreet en eenvoudig mogelijk in te vullen.

Sander Aalders, inwoner en ervaringsdeskundige, stelde in een interview aan een studente onder andere dat hij het prettig vindt om middels beschermd thuis wonen de regie weer in eigen hand te hebben en om zelf te kunnen beslissen wat te doen. Dit interview is hier te zien op de website van het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland.

Ervaringen uit de praktijk

Kirsten Jacobs, accountmanager van RIBW K/AM en Cor Jong, Woonbegeleider van Nehemia zijn beiden betrokken bij de uitvoering van de pilot. Zij deelden hun ervaringen  over het betrekken van bewoners bij de buurt, de samenwerking met de buurt en het proces van beschermd wonen in de praktijk. Hoe wordt de slag gemaakt vanuit het ‘denken’ naar het ‘doen’? Jong geeft aan dat een kennismaking in de buurt is georganiseerd bij de beschermd wonen locatie in Alkmaar, om zo de drempel te verlagen voor de mensen uit de buurt. ‘Dit werd positief opgepakt door de inwoners, hoewel dit niet bij alle beschermd thuis wonen trajecten het geval is.’ Hij stelt dat begrip wordt gecreëerd door het aangaan van het gesprek met buurtbewoners, wat weer leidt tot meer verbinding en vertrouwen.

Kisten Jacobs benadrukt het belang van het aangaan van een gesprek met de wijkbewoners: ’Inclusie is niet iets dat je kan afdwingen. Dat moet ontstaan en dat kan pas als er contact is. Mensen die bij ons in zorg zijn hebben soms ondersteuning nodig in het leggen van contact.’ Jacobs geeft aan dat het belangrijk is om bij beide partijen aan te geven dat er geen sprake is van ‘normaal’, omdat mensen juist worden buitengesloten door het gebruik van deze term.

Een inzicht die verschillende deelnemers door middel van de sessie hebben verkregen betreft het gebruik van een vraaggerichte aanpak, waardoor passende steun wordt geboden. Deze en andere geleerde lessen hebben geleid tot meer duidelijkheid en tot het stellen van gerichtere vragen over het proces van beschermd thuis wonen. Tot slot is er na afloop nog even kort na gepraat in het ‘Hang Out Café’. Een mooie afsluiting van een vruchtbare online sessie!

Wil je de online sessie terugkijken?

Vorm, inhoud en relaties

De Werkplaatsen hebben drie kenmerkende krachtlijnen: vorm, inhoud, en relaties. Het samenspel tussen deze drie is cruciaal.

Dossier op Sociale Vraagstukken

Wat te doen tegen eenzaamheid? Hoe kan de zelfredzaamheid van jongeren met een beperking worden verbeterd? Wat spelen sociaal werkers nu eigenlijk klaar? De Werkplaatsen Sociaal Domein doen onderzoek naar zulke vragen, midden in de praktijk, met vaak onorthodoxe methoden, en waar beleidsmakers en uitvoerders wat aan hebben. In een dossier over de Werkplaatsen publiceert Sociale Vraagstukken met regelmaat artikelen over opvallende en kenmerkende voorbeelden uit recent onderzoek. 

Nieuwsbrief