14 juni 2017

Actualiteitencollege Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland door Frans de Vijlder

Van solist naar netwerker, is dat vanzelfsprekend voor professionals werkend in het sociaal domein? Volgens Frans de Vijlder, lector Goed Bestuur en Innovatie dynamiek in Maatschappelijke organisaties bij de HAN, is de weg ingezet. Maar er is nog veel werk aan de winkel.

Frans de Vijlder gaf op 2 juni het tweede actualiteitencollege ‘Professionals aan roer’ in een reeks. Het Kennisplatform nodigt professionals, beleidsmedewerkers en bestuurders van gemeenten en maatschappelijke instellingen welzijn en zorg en docenten en studenten van harte uit op deze actualiteitencolleges. Iedereen die zich wil en moet verdiepen in de veranderende rol van sociaal werk en sociaal werkers én de rol van gemeenten daarbij.

Veranderende beroepsbeelden

Om te beginnen ligt er volgens De Vijlder een individuele verantwoordelijkheid voor iedereen werkzaam in Zorg en Welzijn, maar moeten opleidingen zoals de Hogeschool Arnhem-Nijmegen (HAN) en de Hogeschool Inholland wat hem betreft nog veel beter inspringen op de veranderende beroepsbeelden. Verder gaf De Vijlder aan dat als professionals daadwerkelijk meer aan het roer willen komen te staan, de gehele beroepsgroep meer van zich moet laten horen. Ook moet de beroepsgroep als het ware jurisprudentie gaan opbouwen, waardoor professionals georganiseerd en op basis van gelijkwaardigheid met andere beroepsgroepen hun werk kunnen doen.

Nog een wereld te winnen in kennisdeling

De Vijlder juicht het bestaan van het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland toe. Dat is een belangrijke eerste stap. Maar als het om kennisdeling gaat dan is er ook een kritische kanttekening te maken. De Vijlder: ‘In de Achterhoek heb ik onderzocht welke condities er nodig zijn om kennis zodanig met elkaar te delen dat het ook daadwerkelijk tot verandering kan komen. Deelnemers aan een kennisnetwerk moeten over goede communicatieve vaardigheden beschikken om daadwerkelijk variatie en diepgang aan te brengen. Bovendien begint kennisdeling op de werkplek zelf en moet het cultuur worden.’ Hij realiseert zich dat dit een opgave is. De Vijlder: ‘In de praktijk zie je dat ervaringen volop met elkaar worden gedeeld maar dat het vaak niet tot een daadwerkelijke verdiepingsfase komt. Vertrouwen, diversiteit, ondersteuning vanuit de organisatie, motivatie en evenwicht tussen brengers en ontvangers is nodig.’

Een moreel kompas voor professionals

Vooralsnog begint de verandering bij de professional zelf. De Vijlder doet een nadrukkelijk appel op de professionals in het Sociaal Domein om zelf aan het roer te gaan staan. De Vijlder: ‘De meeste professionals zijn nu nog opgeleid als solist, maar iedereen moet doordrongen zijn van de maatschappelijke opgave waarvoor we staan en dat dit onmogelijk zonder samenwerking gerealiseerd kan worden.’ Ook vindt hij dat een professional ondernemend mag zijn en een ontwikkeling als bijvoorbeeld eHealth niet langer ervaart als iets van buitenaf.

De beroepsgroep georganiseerd

‘De beroepsgroep moet onophoudelijk bezig zijn met de ontwikkeling van het vak en de permanente professionalisering daarvan. Nog belangrijker: Beschik over een zelfreinigend vermogen. In de advocatuur kun je uit de beroepsgroep worden gezet. Waarom ontbreekt bij de hbo-professionals beroepen dit soort zelfreinigend vermogen?’, aldus De Vijlder. Hij ervaart in het Sociaal Domein een soort hulpeloosheid. Werknemers die naar de manager wijzen, die dan vervolgens in actie komen omdat hun medewerkers dat niet zelf zouden kunnen. Gevolg is vaak dat er kaders worden bedacht en daarmee verantwoordelijkheden uit de weg worden gegaan.

Waan van de dag

Op de vraag hoe we het gesprek organiseren voor de toekomst antwoordt De Vijlder: ‘Door mensen stapje voor stapje verder te helpen in hun ontwikkeling, die ook moet blijven doorlopen als ze werken. Dat laatste is een probleem. Veel werkende professionals denken dat ze dat al doen, maar zitten midden in de waan van de dag. De druk is vaak groot en er is feitelijk te weinig tijd om van elkaar te leren. Gelukkig zie ik in het veld en vandaag bij dit actualiteitencollege veel enthousiasme.’

Actualiteitencolleges

De volgende actualiteitencolleges zijn op:

30 juni: Mythes en misverstanden in de zorg en publieke sector - Mirjam de Rijk (Journalist en lid RvT in onderwijs)   
22 september: Nieuwe vormen van lokale democratie - Martijn van der Steen (NSOB)
20 oktober: Hoe te kantelen in sociaal domein - Erik Dannenberg (Divosa)
November: Cliëntperspectief en gezondheidszorg - Tineke Abma (VUMC)

Meedoen

Houdt uw hogeschool of lectoraat zich ook actief bezig met innovatie en evaluatie van werkvormen voor de sector zorg en welzijn? Lees dan snel hoe u bij de Werkplaatsen Sociaal Domein kunt aansluiten.  

Nieuwsbrief