11 maart 2019

De Werkplaats Sociaal Domein Twente heeft een cursus ontwikkeld die leerkrachten toerust om signalen van armoede eerder te herkennen en te bespreken. De werkplaats heeft een pilot uitgevoerd op het Bonhoeffer College in Enschede, een scholengemeenschap voor vmbo, mavo, havo en vwo met 4300 leerlingen. De rapportage over de interventie verschijnt dit voorjaar.

Justin zit in de derde klas van het vmbo-k. Op school kan hij goed meekomen, maar valt hij niet op. Vlak voor de herfstvakantie verandert zijn gedrag. Hij heeft zijn huiswerk niet af, vergeet zijn boeken en belandt in conflicten met andere leerlingen. Na de vakantie lijkt alles weer normaal. Zijn mentor vertrouwt het niet helemaal en vraagt hem na de les even langs te komen. Dan vertelt Justin dat hij met zijn ouders en broertje uit huis gezet is. Een paar weken geleden hebben zijn vader en moeder hem op de hoogte gebracht en hem meegedeeld dat hij maar zelf op zoek moest gaan naar onderdak. Zij konden hem niets bieden. Justin heeft inmiddels onderdak gevonden bij de ouders van een vriend. Bij de ontruiming is hij zijn schoolspullen kwijtgeraakt. Hij heeft alleen nog de kleren die hij draagt en wat dingen die hij snel mee kon nemen. Maar hij weet tenminste waar hij kan slapen.

Zo maar een situatie die zich in Enschede voordeed en die alleen maar aan het licht kwam door een oplettende docent. In Nederland leven ongeveer 280.000 kinderen in armoede. Dat is bijna 9% van alle kinderen. Van sommige van deze kinderen weet de leerkracht dat ze het thuis krap hebben. Dat is echter lang niet altijd het geval. De meeste kinderen leven in een gezin dat niet tot de klassieke risicogroepen (allochtoon, eenouder, geen werk) behoort.

De laatste jaren verschijnen er regelmatig onderzoeken die laten zien welke negatieve effecten de stress van het leven in armoede heeft op het cognitief en sociaal-emotioneel functioneren van kinderen. Daarnaast wordt steeds duidelijker dat die stress, vooral bij jonge kinderen, gevolgen kan hebben voor de hersenontwikkeling. Leraren krijgen te maken met de gevolgen van armoede, of ze er nu aandacht aan besteden of niet.

De cursus bestaat uit drie bijeenkomsten. Daarin staan de volgende thema’s centraal:

  1. Wat doet de stress van schaarste met het brein en wat merk je daarvan in de klas?
  2. Hoe ga je met ouders en kinderen in gesprek over het onderwerp armoede?
  3. Welke voorzieningen en verwijsmogelijkheden zijn er in jouw gemeente?

De deelnemers van de pilot waren na afloop erg enthousiast over de cursus en voelden zich beter toegerust om gesprekken over armoede aan te gaan, maar ook over andere gevoelige onderwerpen. In het bijzonder waardeerden ze de mogelijkheid om te oefenen met eigen casuïstiek (de laatste bijeenkomst met een trainingsacteur). Twee bachelorstudenten social work onderzoeken hoe het thema armoede een plek kan krijgen in de zorgstructuur van de school.

Neem voor meer informatie contact op met Ben Boksebeld: b.h.h.boksebeld@saxion.nl.

Vorm, inhoud en relaties

De Werkplaatsen hebben drie kenmerkende krachtlijnen: vorm, inhoud, en relaties. Het samenspel tussen deze drie is cruciaal.

Meedoen

Houdt uw hogeschool of lectoraat zich ook actief bezig met innovatie en evaluatie van werkvormen voor de sector zorg en welzijn? Lees dan snel hoe u bij de Werkplaatsen Sociaal Domein kunt aansluiten.  

Nieuwsbrief